Fellowship voor de Doopsgezinde bibliotheek
Dit fellowship is ingesteld in samenwerking met het Doopsgezind Erfgoedcentrum en mogelijk gemaakt door de Algemene Doopsgezinde Sociëteit en de Stichting tot Beheer van de Bibliotheek van de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam. Reageren kan tot 30 september 2026.
De Doopsgezinde Bibliotheek in het Allard Pierson bevat ongeveer 16.000 gedrukte werken over de doperse geschiedenis, vanaf de zestiende eeuw tot heden. Daarnaast omvat de collectie ongeveer 120 meter archiefmateriaal, waaronder handgeschreven traktaten, brieven en preken uit de achttiende tot en met de twintigste eeuw, met onder meer teksten van vrouwelijke voorgangers. Het zwaartepunt van de collectie ligt bij de Nederlandse doopsgezinde geschiedenis, maar er zijn ook publicaties uit het buitenland opgenomen. Tot de belangrijke stukken behoren de geschriften van de vroege doperse leiders in de Nederlanden, onder wie Melchior Hoffman, Menno Simons, David Joris, Dirk Philips en Adam Pastor. Verder zijn werken van geestverwanten zoals Hans Denck, Christiaan Entfelder en Sebastian Franck, evenals van latere spiritualisten als Hendrick Niclaes en Hendrick Jansz van Barrefelt (Hiël), goed vertegenwoordigd. De collectie bevat talrijke liedbundels vanaf de zestiende eeuw tot heden, vanaf het begin met bijdragen van vrouwen, evenals theologische en polemische geschriften van voorgangers, belijdenisgeschriften, tijdschriften (onder meer over doopsgezinde zending) en prenten.
De Doopsgezinde Bibliotheek is in 1968 in bruikleen gegeven door de Doopsgezinde Gemeente Amsterdam. Het fellowship staat open voor onderzoekers van verschillende disciplines, zoals religiestudies, cultuurgeschiedenis, literatuurwetenschap, boekgeschiedenis en kunstgeschiedenis.
Suggesties voor onderzoek:
Onderwerpen gerelateerd aan:
- De rol van doopsgezinde drukkers, vertalers en uitgevers in de verspreiding van Verlichtingsideeën;
- Doopsgezinde zending binnen koloniale contexten, met aandacht voor gemarginaliseerde stemmen;
- De opleving van het Nederlandse doperdom aan het einde van de 18e eeuw en de doorwerking daarvan in politiek, wetenschap en kunst;
- De debatten over gewetensvrijheid en (on)gelijkheid binnen doopsgezinde kringen;
- Interpretaties van het beginsel van weerloosheid binnen het doopsgezinde denken en de implicaties daarvan in een bepaalde context;
- De positie van doopsgezinden in de economie van de Republiek en de invloed van hun religieuze identiteit;
- Of andere onderwerpen op het gebied van Nederlandse doopsgezinde geschiedenis.
Zoeken in de collectie
Alle gedrukte werken en een deel van de handschriften zijn te vinden in de online catalogus van de UvA. De Doopsgezinde Bibliotheek als geheel is beschreven via de Collectiebeschrijvingen. Voor een overzicht van alle handschriften en archieven kun je contact opnemen met conservator Gwendolyn Verbraak.
Vragen
Vragen over de collectie kunnen worden gesteld aan conservator Gwendolyn Verbraak (g.m.verbraak@uva.nl). Namens het Doopsgezind Erfgoedcentrum is prof. dr. Mirjam van Veen (mirjam.vanveen@ads.nl) beschikbaar voor vragen en betrokken bij de selectie. Anna de Wilde (a.e.dewilde@uva.nl), coördinator van het fellowshipprogramma, beantwoordt vragen over de procedure.
Voorwaarden
Lees hier meer over de voorwaarden en het aanmeldproces.
