Fellowships 2026

Postdoctoraal fellow voor cartografie

Gloria Moorman - Vorstelijke steden in de Blaeu-atlassen: teksten en talen, kaarten en stadsgezichten

Onderzoek: Vorstelijke steden in de Blaeu-atlassen: teksten en talen, kaarten en stadsgezichten

De tekstuele en visuele representatie van vorstelijke steden over de hele wereld neemt een prominente plaats in de atlasboeken, die uitgeverij Blaeu nog altijd beroemd maken. Als onderzoeksfellow maakt Gloria Moorman gebruik van de uitzonderlijke collectie vroeggedrukte boeken van het Allard Pierson, uitgegeven door zowel Janssonius als de Blaeus. Deze laten zien hoe vorstelijk gezag werd weergegeven in woord en beeld, van Den Haag als voormalige residentie van de Prinsen van Oranje, tot Amsterdam (en Italië), Brussel en Brazilië. Als spiegel van optimistische stadsplanning, architectuur en feestelijk stedelijk ritueel, verankert de sociaal-politieke representatie van steden. In poëzie, prozabeschrijvingen en gedrukte stadsgezichten en kaarten, een geïdealiseerde microkosmos tegen de meer chaotische achtergrond van koloniale activiteit en politiek dichter bij huis.

Ondersteund door hun monumentale materialiteit droegen in Amsterdam uitgegeven atlassen bij aan de totstandkoming van eurocentrische wereldbeelden die nogal altijd invloed uitoefenen. Gloria’s onderzoek bij het Allard Pierson zal in de breedste zin gericht zijn op het reconstrueren en (her)overwegen van de rol van individuele historische actoren. Van uitgever via kunstenaar en auteur tot koloniale vorst bij de totstandkoming van nationale geschiedenissen. 

Net als de schilderkunst droeg ook de boekdruk(kunst) op creatieve wijze bij aan buitenlandse beeldvorming over de Nederlandse zeventiende eeuw: Joan Blaeu en zijn erfgenamen maakten van mooi gedecoreerde boeken een doeltreffend instrument voor het verkondigen van verhalen over de gouden tijden van steden en staten. Het verleden werd op een gemoderniseerd voetstuk geplaatst om zo de historische pracht van steden en staten tot vandaag te laten doorleven. 

FELLOW

Gloria Moorman (Tilburg, 1990) studeerde Italiaans en boekgeschiedenis in Leiden, waarna zij in Engeland promoveerde op de Italiaanse stedenatlassen van Blaeu. Ze was in 2025 Mellon Foundation Fellow aan de Newberry Library in Chicago en heeft ook gewerkt aan de universiteiten van Oxford, Manchester en Padua, Italië. Gloria doet onderzoek naar de visuele representatie van macht, in het bijzonder gerelateerd aan de inbezitneming van ruimte en objecten. Haar ontdekking van het handgekleurde presentatie-exemplaar van het Theatrum Sabaudiae (Amsterdam, 1682) werd gepubliceerd in een speciaal nummer van La Bibliofilia, gewijd aan de nagedachtenis van Dennis E. Rhodes.