Let op: Deze cursus vindt plaats in de Artis Bibliotheek, Plantage Middenlaan 45.
Nog voordat de boekdrukkunst haar intrede deed werden er al afbeeldingen gedrukt. De verschillende manieren waarop je dat kon doen, groeide gestaag vanaf de middeleeuwen. Toen begin negentiende eeuw de fotografie werd uitgevonden, werd er volop geëxperimenteerd in het reproduceren van dat fotografische beeld. Maar hoe weet je nou of je een ets of een gravure voor je hebt? Of de litho met de hand is gekleurd of in kleur gedrukt is? Kun je een houtgravure nou eigenlijk wel van een lijncliché onderscheiden? En wat is in hemelsnaam een anaglyptografie?
Deze cursus is geschikt voor iedereen die omgaat met historisch gedrukt beeldmateriaal, zoals boekillustraties en prenten, maar ook (prentbrief)kaarten, krant- en tijdschriftillustraties en gebruiksgrafiek, en die beter wil leren determineren. Behandeld worden zowel de manuele technieken (houtsnede, ets, gravure, lithografie etc.) als vele fotomechanische reproductietechnieken van de negentiende eeuw. Daarbij duiken we ook in de maakprocessen van de verschillende procedés.
Enige voorkennis van de basisprincipes van de hoogdruk, diepdruk en vlakdruk is een pre. Fotografische procedés worden in deze cursus niet behandeld, maar er wordt wel gekeken naar hoe je een foto en een fotomechanische reproductie van elkaar kunt onderscheiden.
*Deze cursus werd voorheen door Johan de Zoete, dé kenner op het gebied van fotomechanische druktechnieken. In 2025 kocht het Allard Pierson zijn cursus en de bijbehorende onderwijscollectie.
Docent
Myriam van der Hoek is werkzaam als conservator Wetenschapsgeschiedenis bij het Allard Pierson. Voorheen catalogiseerde zij prenten voor het project PK Online bij het Rijksmuseum, waar haar enthousiasme voor de veelheid aan prenttechnieken werd aangewakkerd.
Schema
De cursus bestaat uit 18 uur onderwijs (6 sessies) in een kleine groep van max. 10 personen, waarbij je ook zelf aan de slag gaat met historisch materiaal uit de collectie van het Allard Pierson. Bij het bedrag zit cursusmateriaal (cursisten ontvangen bij aanvang een syllabus) en koffie/thee. Er is geen lunch inbegrepen. Deze cursus vindt plaats in de Artis Bibliotheek van het Allard Pierson (Plantage Middenlaan 45, 1018 DC Amsterdam).
Startniveau
De cursus is bedoeld voor mensen met enige basiskennis van de verschillende druktechnieken en zich daar verder in willen verdiepen. Desgewenst kun je vragen om literatuursuggesties vooraf. Als je vragen hebt over de inhoud of het startniveau, kun je die stellen aan Myriam van der Hoek.