Themadag, 19 juni 2022

Nationale Archeologiedagen

Datum
19 juni
Tijd
10:00 - 17:00
Prijs
Vrije toegang

Op zondag 19 juni brengen het Allard Pierson en de afdeling Monumenten en Archeologie van de gemeente, samen een afwisselend programma rond de archeologische geschiedenis van Amsterdam.

Lezingen

Er zijn  lezingen, door René van Beek, conservator van het Allard Pierson, en door Peter Kranendonk en Jørgen Veerkamp, archeologen van de Gemeente Amsterdam.

Documentaires

Ook zijn er documentaires te zien. Tussen de lezingen door draait Amstel, spiegel van de stad, over de opgravingen bij de aanleg van de Noord/Zuidlijn. Het Verdwenen Kasteel vertelt het verhaal over de zoektocht naar een dertiende-eeuws kasteel dat in Weesp heeft gestaan.

ArcheoHotspot

Doorlopend is de ArcheoHotspot geopend, een plek waar bezoekers zelf aan de slag kunnen met archeologisch materiaal. Op tafels liggen scherven die zijn opgegraven bij werkzaamheden in Amsterdam. Bezoekers kunnen zelf proberen om deze weer aan elkaar te puzzelen. De hele dag door zijn er medewerkers van het Allard Pierson en Monumenten & Archeologie aanwezig die alles over dit materiaal en de geschiedenis van Amsterdam kunnen vertellen.

Programma

11.00 uur – documentaire Noord/Zuidlijn

12.00 uur – lezing René van Beek

Wat is de overeenkomst tussen een voorwerp dat wordt opgegraven en als archeologische vondst wordt geregistreerd en een voorwerp dat in de vitrine van een archeologisch museum ligt? Het verhaal! Een voorwerp geldt als een bron waar een verhaal aan vastzit met informatie. In de lezing worden enkele voorbeelden gegeven van voorwerpen met ieder hun eigen informatie. Maar die informatie wordt in een museum vaak anders gebruikt dan op een opgraving. Hoe zit dat en wat is het belang van een verhaal van een voorwerp voor de geschiedenis?

13.00 – lezing archeoloog Peter Kranendonk: Uitdam, het water dicteert.

Vanaf de late Middeleeuwen wordt het grote Hollandse veenkussen, waarop Amsterdam ook ligt, op grote schaal ontgonnen. Door het graven van sloten, werden grote delen van het veen ontwatert, met bruikbare gronden voor landbouw, veeteelt en wonen in het vooruitzicht. Keerzijde van deze ontginningen was echter een gestage bodemdaling, met juist weer vernatting tot gevolg. De lezing zal ingaan op de resten van een kleine landelijke nederzetting in het uiterste noordoosten van Amsterdam, en haar strijd tegen het water.

14.00 uur – lezing Marijn Stolk – Textiel uit Hollandse bodem

De afgelopen decennia zijn er veel 17de en 18de eeuwse textielvondsten gedaan in de bodem van Noord- en Zuid-Holland en hebben jarenlang opgeslagen gelegen in de depots van verschillende gemeenten. Tegen veler verwachtingen in, blijft textiel soms zeer goed bewaard en geeft het een prachtig inzicht in de kleding die mensen vroeger droegen, maar bijvoorbeeld ook in de Amsterdamse zijdeindustrie. Het onderzoek is nog in volle gang, maar deze lezing licht alvast een tipje van de sluier.

15.00 uur – lezing archeoloog Jørgen Veerkamp: Potten- en suikerbakkers.

Rond 1600 neemt Amsterdam de positie van suikerstad van Noordwest Europa over van Antwerpen. De sterke groei van suikerraffinaderijen in de stad vereiste een enorme hoeveelheid speciaal gefabriceerde keramiek die nodig was in het raffinageproces. Over welke keramiek hebben we het dan? Aan de hand van bodemvondsten wordt kort het verhaal van suiker in de stad verteld.

16.00 – documentaire Noord/Zuidlijn.

Tussen iedere lezing door: vertoning Het Verdwenen Kasteel